Cholesterol jest substancją tłuszczową, która pełni w organizmie wiele ważnych funkcji. Odpowiada za syntezę kwasów żółciowych potrzebnych w trawieniu tłuszczy, produkcję hormonów, m.in. płciowych, zapewnia prawidłową pracę mózgu. Organizm człowieka wytwarza cholesterol endogenny, który gwarantuje właściwe funkcjonowanie wszystkich organów. Związek ten dostarczany jest również wraz z pożywieniem (cholesterol egzogenny).

Jak obniżyć cholesterol?

Cholesterol endogenny stanowi 80% całkowitego cholesterolu krążącego we krwi i zapewnia prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Pozostała część, czyli 20%, dostarczana jest wraz z pożywieniem. Wyróżnia się dwie podstawowe frakcje cholesterolu: LDL (tzw. „zły cholesterol) oraz HDL (tzw. „dobry cholesterol”). Nadmiar cholesterolu LDL jest bardzo szkodliwy, gdyż odkłada się w ścianach tętnic w postaci blaszek miażdżycowych. Prowadzi to do zwężenia naczyń krwionośnych i utrudnionego przepływu krwi do różnych narządów: kończyn, mózgu, serca. W konsekwencji dochodzi do ich niedokrwienia i różnych zaburzeń, np. neurologicznych czy ruchowych. Poważnym skutkiem podwyższonego stężenia cholesterolu we krwi jest choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, która może prowadzić do zawału serca. Podstawowym sposobem obniżenia poziomu cholesterolu jest modyfikacja stylu życia polegająca przede wszystkim na podjęciu regularnej aktywności fizycznej oraz zmianie sposobu żywienia. Substancją obniżającą stężenie cholesterolu we krwi jest błonnik pokarmowy dostarczany przez pełnoziarniste produkty zbożowe (np. pieczywo razowe, płatki owsiane, otręby pszenne, kasza gryczana), owoce, warzywa, rośliny strączkowe. Do spadku stężenia cholesterolu doprowadza stosowanie środków farmakologicznych, takich jak statyny lub fibraty.

Co podwyższa cholesterol?

Nieprawidłowa dieta jest głównym czynnikiem odpowiadającym za podwyższony cholesterol LDL. Do wzrostu stężenia cholesterolu w organizmie prowadzi nadmierne spożycie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, czerwonego mięsa, wysoko przetworzonej żywności (słone przekąski, produkty typu fast food) oraz cukrów prostych (słodycze). Czynnikiem sprzyjającym podwyższeniu poziomu cholesterolu jest dieta uboga w błonnik pokarmowy oraz nienasycone kwasy tłuszczowe zawarte w olejach roślinnych, rybach morskich, oliwie z oliwek i orzechach. Nieprawidłowe wartości cholesterolu obserwuje się u osób z:

  • nadwagą i otyłością,
  • ograniczoną aktywnością fizyczną,
  • nadciśnieniem tętniczym,
  • stosujących używki (alkohol, palenie papierosów).